YARATICI DRAMA YOLUYLA KÜLTÜRLERARASI ETKİLEŞİM

          Çağdaş Drama Derneği tarafından 27 Mart-1 Nisan 2007 tarihleri arasında gerçekleştirilen 11. Uluslar arası Yaratıcı Drama Semineri'nin bir atolyesi Avrupa Birliği Gençlik Projeleri Eylem 5 tarafından desteklenmiştir. Bu proje Derneğimizin ilk Avrupa Birliği destekli projesidir. Atölyenin başlığı "Yaratıcı Drama yoluyla Kültürlerarası Etkileşim" dir. Bu proje ile uluslar arası düzeyde kültürel etkileşim sağlamak hedeflenmiştir. Toplam 6 farklı ülkeden 20 gencin katılımıyla gerçekleştirilen bu atölyenin liderleri Yrd. Doç. Dr. H. Ömer Adıgüzel ve Yrd. Doç. Dr. Ali Öztürk'tür.

Projenin hedefleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:

•·    Çağdaş Drama Derneği kendi alanında çalışan gönüllü kuruluşlar arasında deneyim, bilgi ve fikir paylaşımını sağlama

•·    Katılımcıların proje boyunca yaratıcı drama ile ilgili edindikleri bilgi, beceri ve deneyimleri kendi ülkelerinde gerçekleştirebilecekleri eğitimlerde bir yöntem olarak kullanmaları için bir altyapı oluşturma

•·    Kültürler arası değişim ve öğrenmeyi sağlama

•·    Kültürler arası kaynaşma ve paylaşımı artırma

•·    Gençlerin yaşayarak öğrenme prensibine dayalı eğitim süreçlerine katılmasını sağlama

•·    Gençlerin boş zamanlarını en etkin biçimde değerlendirme yöntemlerini keşfetmesini sağlama

•·    Gençlerin kendi kültürlerine ait masalları ve tekerlemeleri keşfetmelerini sağlama

•·    Dil öğrenimi ve pratik etme olanağını sağlama

•·    Henüz yeni program ülkesi olarak kabul edilen Türkiye ile bu programların devamını sağlayabilme

•·    Farklı ülkeler ve farklı milletlerden gelen gençlerle birlikte gelecekte yapacağımız projeler için ortaklarımızı tanıma ve onlarla birlikte yeni projeler yapma

•·    Türk Kültürünü, değerlerini, gelenek ve göreneklerini, tarihini en iyi şekilde tanıtma ve bu özellikleri temsil etme

•·     Türk gençlerinin farklı kültürlerini tanımalarına olanak sağlama

•·   Gençler arasındaki kültürel alış-verişi sağlama

•·   Gençlerin varsa diğer kültürlere yönelik ön yargılarının kırılmasına katkı sağlama

•·   Yeni proje fikirlerinin oluşturulması için ortam sağlama

            Katılımcılarla iki lider eşliğinde gençlerin kaynaşmalarını sağlayacak yaratıcı drama çalışmaları yapıldıktan sonra, onların kendi kültürlerinde var olan çocuk oyunları oynanmıştır. Proje süresince "doğum", "ölüm" ve "düğün" temalı çalışmalar yapılmış, katılımcıların süreç içerisinde yaptıkları doğaçlamalardan kurgularla bir gösteri hazırlanmıştır. Bu gösteri 11. Uluslar arası seminerin son gününde tüm seminer katılımcılarına sergilenmiştir. Proje katılımcılarına gerek Derneğimiz hakkında gerekse gerçekleştirilen atölye hakkında neler düşündükleri sorulmuştur. Katılımcıların hepsi Derneğimizin onları ağırlamasından ve onlara karşı gösterilen sevgiden memnun kaldıklarını belirtirken, yaratıcı drama çalışmalarının yaratıcılıklarını arttırdığını söylemişlerdir.

PROJE GÜNLERİ

Derneğimiz 27-28 Mayıs 2006 tarihinde Proje Günlerini gerçekleştirmistir. Proje Günleri'nin içeriğini Yaratıcı Drama ile ilgili tamamlanmış projeler oluşturmustur. Bu etkinliğin amaçları aşağıdaki gibi sıralanabilir:

• Proje hazırlamanın önemi ve gerekliliğini vurgulamak,
• Proje sürecinde karşılaşılan güçlükleri belirleyerek deneyimleri paylaşmak,
• Proje örneklerini sunmak,
• Proje hazırlamak isteyenler için ipuçları oluşturmak,
• Gelecekte yapılacak Proje Günleri içeriğine dönük öneriler getirmektir.

Derneğimizde projelerini tamamlamış yaratıcı drama lider/eğitmenlerini, projelerini tamamlamış ancak yazım aşamasında olan ya da liderlik belgesini almamış yaklasik 150 lider/eğitmen adayı proje günlerine katılmışlardır.

Proje günlerinde sunulan proje başlıkları ve içerikleri şu şekildedir.

1. KADIN OYUNCULARLA "KADINLIK DURUMU" ÜZERİNE YARATICI DRAMA - BURÇAK KARABOĞA  

Projenin başlığı / adı: Kadın Oyuncularla "Kadınlık Durumu" Üzerine Yaratıcı Drama Projesi
Projeyi Hazırlayan: Burçak KARABOĞA 
       "Kadın Oyuncularla Kadınlık Durumu Üzerine Yaratıcı Drama" başlığı altında yürüttüğüm proje çalışmasında İsveçli kadın yazarlardan Anne Charlotte Leffler'in "Sadık Kadınlar" adlı oyunundan yola çıktım. "Sadık Kadınlar" oyunundan hareketle kadın oyuncularla yürüttüğüm çalışmanın ana eksenini        "Modern kanunlar ile geleneksel yargılar arasındaki çatışma üzerine oyun kurma" olarak belirledim.  
1883'te yazılan oyun,  döneminin toplumsal koşullarını başarıyla yansıtmasının yanı sıra, o yıllarda ortaya çıkan kadın hareketinin dile getirdiği pek çok soruna da yer vermektedir. Bu oyunun yazıldığı dönem, kadınların hem yasalar karşısında hem de kamusal alanda erkeklerle eşit haklara sahip olma isteklerinin dile getirildiği bir dönemdi. Bu talepler batı toplumlarında farklı tartışmalara yol açmış ve birçok ülkede bu eşitsizliği yok etmeye yönelik yasal düzenlemelerin yapılmasına da yol açmıştır. Ancak yasaların kadınların lehine değiştirilmesi kadar, bu yasaların işlemesi için de bu dönem kadınlarının önemli yaptırımları ve mücadeleleri olmuştur. Projemde kullanmak için bu oyunu seçmemdeki asıl neden, oyunun Türkiye'de hala yaşanmakta olan çeşitli kadın sorunlarına, kadın ve erkek arası eşitsizliğe, cinsel ayrımcılığa ve kanunlarla elde edilen fakat geleneksel yapıyla sürekli bir çatışma içinde yaşanan çeşitli durumlara işaret etmesidir. "Sadık Kadınlar" adlı oyun, her ne kadar yazıldığı dönemi temsil etse de, bir o kadar da kadın-erkek eşitsizliği anlamında zamansız ve mekânsız bir evrenselliğe işaret etmektedir.  Oyunda ele alınan birçok çatışmanın hala günümüzde geçerli olması nedeniyle bu oyunun projemde kullanılmasının çok anlamlı olduğunu düşünüyorum.
            Projemde bir grup kadın oyuncuyla, bir kadın yazarın tiyatro metnini yaratıcı drama yöntemiyle ele aldım. Bu yöntemle yapılmak istenen klasik tiyatro çalışmasında olduğu gibi hazır bir metin üzerinde dramaturgun, yönetmenin ve oyuncunun belli bir yorumlama özgürlüğü içinde ezberleyip, provalarda çalışarak çıkardığı ve her seferinde aynı şekilde seyirciye sergilediği bir oyun yaratmak değildir. Çünkü yaratıcı dramada ezber yoktur. Yazılı bir metinden yola çıkılmakta, ama oyuncuların yorumlarıyla kendi metinlerini yaratmaları amaçlanmaktadır. Önemli olan sonuç değil süreçtir. Projemde kadın oyuncunun metindeki kişi ile empati kurarak kendini ve çevresini daha iyi tanıyabilmesi amaçlanmaktadır.  Fakat bunu yaparken kadın oyuncunun kendi bedeninin ve düşüncesinin sınırlarını zorlaması, yaratıcılığını kullanması, bir kadın ve bir oyuncu olarak "fark etmeyi" öğrenmesi önemlidir. Çalışma sonunda seyirciye sergilenecek bir oyun çıkarma amacı yoktur. Kadın oyuncularla yürütülecek yaratıcı drama çalışmasında çalışma grubundaki kadınlardan beklenen, birlikte çalışma bilincinin de yardımıyla kadın sorunlarına duyarlı, eleştirel, fikirlerini paylaşan ve ortaya çıkan problemleri birlikte çözmeye çalışmalarıdır.
"Kadın Oyuncularla Kadınlık Durumu Üzerine Yaratıcı Drama"  adlı projemin konusu; yaratıcı drama olgusunun ve sadık kadınlar oyununun incelenmesi, kadın oyuncularla yapılan çalışmaların değerlendirilmesidir.
       Yaratıcı Drama yöntemi ile Sadık Kadınlar oyununun temalarından hareketle bir performans oluşturmak amaçlanmıştır. Bu çalışmayı seçmemin nedeni, yaratıcı drama alanında kadın sorunu üzerine bir çalışmanın eksikliğini hissetmektir.
       Oyuncuların kendi bedeninin sınırlarını fark edip zorlamasına yönelik egzersizlerle başlayan uygulama süreci,  oyundan seçilen sahnelerin okunup farklı şekillerde sergilenmesine yönelik egzersizlerle sürdürüldü. Uygulamanın son aşamasında ise oyuncuların, oyun içindeki temalardan yola çıkarak kendi yaşantıları ile paralellikleri keşfetmeleri ve bunu bir performansa dönüştürmeleri istendi. Böylelikle sergiledikleri gösterilerle  "fark etmek" aşamasına ulaşmaları hedeflendi.
         Proje Uygulaması 16 saatlik bir program dâhilinde İstanbul Üniversitesi Öğrenci Kültür Merkezi Tiyatro Salonu'nda, İ.Ü.ÖKM Sahnesi Kadın oyuncularının  (Pınar Çakan, Elif Çalışkan, Neslihan Aydın, Merve Ufuk Özlem, Nurcihan Yücel, Emel Yürek, Gözde Atalay, Seher Eylem Kaya) katılımıyla gerçekleştirilmiştir.
        "Kadın Oyuncularla Kadınlık Durumu Üzerine Yaratıcı Drama"  projesinde uyguladığım yaratıcı drama yöntem ve tekniklerinin,   kadın sorunlarının irdelenmesinde ve kadınların bilinçlendirilmesinde oldukça kullanışlı ve yararlı sonuçlar doğurduğunu gözlemledim. Uygulama içersinde yer alan kadın oyuncularla yaptığımız değerlendirmelerde katılımcılar; feminist bir bakış açısıyla yürütülen yaratıcı drama çalışmasının gerek kendi tiyatro çalışmalarında kadın karakterlerin derinlikli işlenmesinde, gerekse gündelik yaşamda kadın sorununa dikkat çekmek açısından yararlı bulduklarını dile getirdiler.

2. OKULÖNCESİ ÇOCUKLARDA ÇEVREYE DUYARLILIK KONUSUNUN YARATICI DRAMA YÖNTEMİYLE İŞLENMESİ - Ö.Özlem Gökbulut

Projenin başlığı / adı: Yaşadığımız Çevreye Duyarlılık Konusunun Okulöncesi Çağındaki Çocuklarla Yaratıcı Drama Yöntemiyle İşlenmesi
Projenin Uygulayıcısı: Ö.Özlem GökbulutBu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır
Projenin Konusu:
 Okulöncesi çocuklarına yaratıcı drama yöntemiyle, çocukların yaşantılarından yola çıkarak yaşadığımız çevreye duyarlılık kazandırmak, çevre bilinci oluşturmak ve  bu bilinci toplumun değişik katmanlarına yaygınlaştırmak amacıyla Gelincik anaokulu 6 yaş grubundan 26 çocukla yapılan çalışmalardır.
Projenin Özeti:
 Çalışmayla ilgili olan anahtar kelimelerden  (temizlik, çevre, çöp, kirlilik, doğa ve mutluluk ) yola çıkılarak çağrışan imgelerden bir öykü oluşturulmuştur.
1.Bölüm: Çevreci çocuklar, yaşantıları ve çevreyle ilişkileri
2.Bölüm:Çevreci çocukların yaşadığı yere çevreye zarar veren çocukların gelmesi ve sonuçları
3.Bölüm: Çevreci çocuklar ve çevreye zarar veren çocukların iletişimi, dostluğu ve yaşamak istedikleri ortamı oluşturması
Öykü; rol oynama, doğaçlama, fotoğraf anı, donuk imge, öğretmenin role girmesi gibi drama teknikleri kullanılarak iki farklı zamanda ve mekanda gösteri olarak paylaşılmıştır.
Projenin Amacı:
Projenin genel amacı; okulöncesi çocuklarına yaratıcı drama yöntemiyle yaşadığımız çevreye duyarlılık kazandırabilmektir.
      -Grupla iletişim kurabilme
      -Grupla etkileşim sağlayabilme
      -Bireysel özelliklerini tanıyabilme
      -Diğer bir kişiye güven duygusunu geliştirebilme
      -Duyu organlarını kullanabilme
      -Çevresindeki ayrıntıları fark edebilme
      -Empati becerisini geliştirebilme
      -Çevresindeki ayrıntıları fark edebilme
      -Çevresini güzelleştirebilme
      -Çevre konusunda neden - sonuç ilişkilerini kurabilme
      -Duygularını uygun yollarla gösterebilme
      -Gözlem  yeteneğini geliştirebilme
      -Çevresindeki ayrıntıları fark edebilme
      -Başlama ve bitirme yönergelerini kavrayıp hayata geçirebilme
      -Çevre kirliliği ile ilgili problem durumu çözebilme
      -Büyük ve küçük kaslarını kullanarak çevre duyarlılığı konusunda özgün bir ürün meydana getirebilme
      -Bir birey olarak kendine ait istek ve yeteneklerinin farkına varabilme
Gerekçe:
Günümüzde yaşadığımız çevreye belirgin bir duyarsızlığın olduğu, çevre temizliğinin yeterince yapılmadığı, kirliliğin gözle görülür bir hal aldığı ve doğanın gün geçtikçe yok edildiği bilinmektedir. Bu duyarsızlığın altında eğitim eksikliği ve bireylere doğanın korunmasının öneminin tam olarak anlatılmaması yatmaktadır.
      Okulöncesi dönem, çocukların gelişimlerinin çok hızlı olduğu ve gelişimlerinin büyük ölçüde tamamlandığı dönemdir. Bu dönemde çocuklara, toplumsallaşma sürecinde verdiklerimiz, bundan sonraki yaşantılarında etkili olacak onların çevreyle iletişimleri, çevre bilincini, toplumun kültürel yapısı ve değer yargılarını uygun davranış ve alışkanlık kazanmalarına katkı sağlayacaktır.
      Çocukların aktif olduğu, yaparak ve yaşayarak, içinde yer aldığı yaratıcı drama çalışmalarının çevreye duyarsızlık sorunun çözülmesinde  ve çevre bilinci oluşturulmasında etkili bir yöntem olacağı düşünülmektedir.

Katılımcılar:
Gelincik Anaokulu 6 yaş grubuna devam eden 26 çocuk projenin katılımcılarını oluşturmuştur. Çocukların 2 tam dönem yaratıcı dramanın yöntem olarak kullanıldığı, 1 yarım dönemde yaratıcı drama ile temel düzeyde çalışmaların yapıldığı yaşantıları olmuştur.

Projenin uygulama süresi:
Alan yazınının taranması, proje tasarımı,  çocuklarla proje konusu dışında temel düzeyde drama çalışmalarının yapılması da dahil toplam 7 aylık bir sürede proje yapılmıştır.Doğrudan projeye yönelik çalışmalar ise 7 hafta, haftada 5 gün, 1'er saat, toplam 35 saatlik bir zamanda gerçekleşmiştir.

Projenin yapıldığı yer:
Çalışmalar Etimesgut Eryaman Gelincik Anaokulu drama sınıfında yapılmış, çalışmaların sonunda ortaya çıkan gösteri Toplu Konut İ.Ö.O. Tiyatro Salonunda, Batıkent Şeker Portakalı 2.Çocuk panayırında gösterilmiştir.

Sonuçlar:
Çocukların büyük bir keyifle ve istekle olarak katıldıkları bütün süreç boyunca, geri dönütler belirlenen hedeflere büyük ölçüde ulaşıldığı, bundan sonra yaşadığımız çevreye özen gösterilmesi  ve doğanın, canlıların korunması gerektiği konusunda daha duyarlı davranacağı umulmaktadır.
Projenin Başlangıç ve Bitiş tarihleri:
   4 Mart 2002 tarihinde başlanmış, 19 Nisan 2002 tarihinde bitmiştir. 1.gösteri 23 Nisan 2002 tarihinde, 2.gösteri 02 Haziran 2002 tarihinde Batıkent Şeker Portakalı 2.Çocuk panayırında gerçekleştirilmiştir.
     

3. YARATICI DRAMANIN BİR YÖNTEM OLARAK REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİNDE KULLANILMASI-FEVZİ BAKIR

Projenin başlığı / adı: Yaratıcı Drama"nın Bir Yöntem Olarak Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Hizmetlerinde Kullanılması ( Meslek Rehberliği ).

Projenin Uygulayıcısı: Fevzi BAKIR

Projenin konusu: Mesleki rehberlik çalışmalarında yaratıcı dramanın bir öğretim yöntemi      olarak nasıl kullanılabileceği  konusunda atölye çalışması.

Projenin özeti:
           San'ın da belirttiği gibi, "Eğitimin başlıca amaçlarından olan yeni kuşakların toplum yaşamında yerlerini almak üzere hazırlanmaları ve bunun için gerekli bilgi, beceri ve davranışları geliştirmeleri, kazanmaları eğitimde drama çalışmalarında da başlıca amaçtır"
Eğitimde sözel ve sembolik ağırlıklı öğretimin yerini görsel ve yaşantılara dayalı öğretim almaktadır. Çünkü bireyde kalıcı öğrenmenin olabilmesi için etkin katılım gerekmektedir. Sözel ağırlıklı öğretimde %10 olan hatırlama ve kalıcılık görselde %30, yaşantılara dayalı öğretimde %90'a ulaşmaktadır. Bu gerçeğin insanlığın kültürel mirası olarak benimsenmesi gerektiğini eski Çin atasözü de göstermektedir; "Duyarsam unuturum, görürsem hatırlarım, yaparsam anlar ve öğrenirim"
"Oyun oynamak çocuklar için yaşamlarındaki en değerli şeydir. Çocuklar oyun oynayarak; sosyal ilişkileri geliştirmeyi, insanlarla iletişim kurabilmeyi, kendilerini tanımayı, yani yaşamı öğrenirler"
          Yukarıdaki genel ilkeler göz önüne alındığında artık meslek rehberliğinin sadece klasik yöntemlerle (sözel ağırlıklı) yapılmasının uygunluğunun olmadığı görülecektir. Hem evrensel, hem de ülkeler bağlamında yetişmiş ve eğitimli insan kaynağı en önemli amaç olmuştur. Bu bağlamda artık gerek bireysel, gerekse gruplarla yapılan çalışmalarda tüm gelişime yönelik ve kalıcı öğrenmeyi artıracak yöntem ve tekniklerin kullanılması gerekli ve zorunludur.
 Bu iki alanın bir arada kullanılabilmesine olanak veren altyapı, her iki alanda da mevcuttur. Şöyle ki, her iki alan da gönüllülük ilkesini temel alır, her iki alan da grup etkileşimini önemser, özellikle drama çalışmaları için bu olmazsa olmaz bir kuraldır, her iki alan da öğrenmedeki temel kurallardan olan yaparak, yaşayarak ilkesinin öğrenmedeki kalıcılığı artırdığını alan olarak benimser. En önemlisi de her iki alan katılımcılara kendileri ve çevreleri hakkında doğru karar verme becerileri geliştirmelerine yardımcı olur. Bu doğrultuda da bundan sonra gidecekleri ya da gidebilecekleri kurumları daha yakından bilerek seçmeleri ve bunlarla ilgili sağlıklı bilgi edinmeleri temel bir amaçtır.

Meslek Rehberliğinde Rol Oynama ve Doğaçlama Çalışmaları

Alanla ilgili yapılan literatür taramasında bu alanda fazla bir çalışmanın olmadığı görülmüştür. Birebir drama çalışması olmasa da dramaya uygulanabilir ya da grup etkinliği anlamında bazı çalışmalar vardır. Sözgelimi; Prof. Dr. Üstün Dökmen'in (Sosyometri ve Psikodrama, 1995: 209-210) isimli çalışmasında daha çok psikodrama süreci içerisinde meslek rehberliğine yer vermiştir. Bir diğer çalışma, Doç. Dr. Serdar Erkan'ın "Örnek Grup Rehberliği Etkinlikleri" (1995) adlı çalışmasıdır.Diğer bir çalışma da Prof. Dr. Yıldız Kuzgun'un "Meslek Danışmanlığı, Kuramlar, Uygulamalar" (2000) isimli eseri ve yine Prof. Dr. Yıldız Kuzgun'un "Grup Rehberliği El Kitabı" (1997) isimli çalışmalarıdır. İlk çalışma meslek rehberliği ile ilgili kavram ve kuramları bir araya getiren kapsamlı bir çalışma olup, çalışma içerisinde grup etkinlikleri için uygulanabilir  örnekler de vardır ve bunlar için yaratıcı drama etkinlikleri kullanılarak etkili sonuçlar alınabilir. Diğer çalışmaya gelince, bu daha çok okulda bu işleri yapan kişiler için düzenlenmiş bir uygulama örnekleri kitapçığıdır.

MESLEKİ  REHBERLİK VE YARATICI DRAMA İLİŞKİSİ

Meslek; kişinin salt kendi doyumu için değil, başkalarının da yararı için yaptığı ve karşılığında bir kazanç elde ettiği etkinliktir. Meslek, bu niteliği ile özel meraktan ayrılır.

Özetle meslek, insanlara yararlı mal ve hizmet üretmek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, belli bir eğitimle kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, kuralları toplumca belirlenmiş etkinlikler bütünü olarak tanımlanabilir. Okullarda ki rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinden biri olan mesleki rehberlik alanında hizmetin daha etkin ve kalıcı olması için yaratıcı dramadan yararlanılması konusunda yapılmış bir hizmet içi çalışmasıdır.Çalışma süresince meslek rehberliği konuları olan; meslek seçimi, meslek tercihi, akademik başarı, ilgi, yetenek, sosyo - ekonomik durumun meslek tercihine katkısı, sosyal statü ve meslek seçimi gibi konular drama yöntemiyle işlenmiştir
Meslek Rehberliği ve Yaratıcı Drama İlişkisi
Rehberliğin bireyde gerçekleştirme çalıştığı amaçlar:
1. Kendini tanıması,                    2.Çevrede kendisine açık olan fırsatları öğrenmesi,
3.  Gizilgüçlerini geliştirmesi,    4.Çevresine uyum sağlaması
Rehberliğin ve Mesleki Rehberliğin Dayandığı İlkeler
1. Her birey seçme özgürlüğüne sahiptir,
2. İnsan saygıya değer bir varlıktır,
3. Rehberlik hizmetlerinden yararlanmak isteğe bağlıdır,
4. Her yaş grubu rehberlik hizmetlerinden yararlanabilir,
5. Rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinde bireysel farklara saygı esastır.
Mesleki Rehberlik Açısından Dramanın Sağlayabileceği Yararlar
1.Çocukta yaratıcılığı ve hayal gücünü geliştirme,
2. Zihinsel kapasiteyi geliştirme,
3. Kendilik kavramının gelişmesine katkı,
4. Bağımsız düşünme ve karar verme,
5. Duyguların farkına varılması ve ifade edilmesi,
6. İletişim becerilerine olumlu katkı,
7. Sosyal farkındalığın artması ve problem çözme yeteneğinin gelişmesi,
8. Demokrasi eğitimine destek,
9. Grup içi süreçlere olumlu katkılar,
10. Genel öğrenci performansına olumlu etki.

Amaç: Kalıcı, etkili ve eğlendirici bir yöntemle meslek rehberliğini yapmak.

Gerekçe: Çalışma grubumuz düşünüldüğünde  7-14 yaş arası gruplarla çalışıyoruz. Bu yaş grubunda verilecek bilgiler salt bilgiye dayalı olunca  öğrenilmesi ve kalıcılığının yeterliliği konusunda şüphelerim var. Bunun en iyi çözümünün bu çalışmaların yaratıcı  drama yöntemiyle işlenmesi konusundadır. Sadece yaş düzeyi değil konunun da  bir gereği olarak da bu yöntemin gerekliliği konusunda  bir düşünceye sahibim.

Uygulama Süreci: 03 - 07 Mart 2003

Katılımcılar: Yenimahalle İlçesi İlköğretim Okullarında çalışan 20 Psikolojik Danışman.

Proje uygulama süresi: 5 Gün  -  30 Saat.

Projenin yapıldığı yer: Yenimahalle Rehberlik ve Araştırma Merkezi Drama Odası

Sonuçlar: Atölye çalışmasına katılan katılımcılar bunun etkili ve verimli bir öğretim yöntemi olacağı konusunda hem uygulamalardaki performanslarıyla hem de etkinlik başlangıcı ve sonunda uygulanan değerlendirme formlarıyla bu düşünce ve duygularını deli getirmişlerdir.Ayrıca etkinlikten sonraki süreçte bazı katılımcılar bu çalışmayı kendi okullarında uygulamaya koymuşlardır.

Projenin başlangıç ve bitiş tarihleri: 3 Mart 2003  / 7 Mart 2003

Projenin sunulduğu / yapıldığı kurum: Yenimahalle Rehberlik ve Araştırma Merkezi.

4. EĞİTİM PROGRAMININ ÖĞELERİ VE YARATICI DRAMA - NECLA KÖKSAL

Projenin Başlığı/Adı: Eğitim Programının Ögeleri ve Yaratıcı Drama

Proje Uygulayıcısı: Necla Köksal

Projenin Konusu: Eğitim Fakültelerinde 2. Sınıf programında yer alan "Öğretimde Planlama ve Değerlendirme" dersi kapsamında "Birey, Hedefler, İçerik, Öğrenme-Öğretme Süreci, Değerlendirme, Öğretmen ve Sınıf İçi İletişim" konularının yaratıcı drama yöntemi ile işlenmesi.

Projenin Özeti: "Birey, Hedefler, İçerik, Öğrenme-Öğretme Süreci, Değerlendirme, Öğretmen ve Sınıf içi İletişim" konularının yaratıcı drama yöntemi ile işlemek amacıyla her biri 2 saatten oluşan toplam 7 atölye çalışması düzenlenmiştir. Çalışma gönüllü on sekiz katılımcı ile yürütülmüştür. Projenin başlangıcında katılımcıların işlenecek konularla ilgili ön bilgilerini açığa çıkarmak amacıyla açık uçlu sorulardan oluşan bir form katılımcılara dağıtılmış ve yanıtlamaları istenmiştir. Aynı sorular süreç sonunda da sorulmuş ve aradaki farka bakılarak işlenen konulara ilişkin başarı düzeyleri değerlendirilmiştir. Ayrıca sürece ilişkin değerlendirme yapabilmek amacıyla son atölye çalışmasından sonra katılımcılardan günlük yazmaları istenmiştir. Günlüklerden elde edilen bulgularla katılımcıların atölye çalışmalarına ilişkin ilgi ve tutumları değerlendirilmiştir.

Amaç: "Birey, Hedefler, İçerik, Öğrenme-Öğretme Süreci, Değerlendirme, Öğretmen ve Sınıf İçi İletişim" konularının yaratıcı drama yöntemi ile işleyerek öğrencilerde bilginin kalıcılığını ve derse karşı olumlu tutum geliştirmelerini sağlamak amaçlanmıştır.

Gerekçe:

1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'nun öğretmenlik mesleği ile ilgili 43. maddesinde "devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleği" olarak tanımlanan öğretmenlik mesleğinin önemi, bilim ve teknolojideki gelişmeler doğrultusunda, bilgi toplumunda ihtiyaç duyulan nitelikli insanların yetiştirilebilmesi için her geçen gün artmaktadır (Köksal 2005). Değişen dünyaya uyum sağlayabilecek bireylerin yetişmesi ancak çağdaş bir eğitimle mümkündür. Bireylerin ihtiyaç duyduğu çağdaş eğitimi veren öğretmen, öğrencileri grup içinde birey olarak tanımlayabilen, onun öğrenmesini etkileyen faktörlerle ilişkisini yorumlayan ve hangi yeterliliği en az riskle kazanabileceğini yordayabilen ve bu anlamda geliştirdiği planı başarıyla uygulayabilen kişidir (Ülgen 1997).
          Öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve sosyal gelişimleri üzerindeki etkisinin olumlu olması için öğretmen adaylarının, olumlu kişilik özellikleri ve yeterli alan bilgisinin yanı sıra aynı zamanda mesleğine ilişkin bilgilerle de donanık olması gerekmektedir. Öğretmen adaylarının öğretmenlik becerilerini geliştirmek için öğretim ortamında yeni yaklaşımlara ve öğreneni etkin kılacak uygulamalara yer verilmesi önemlidir.

Genellikle öğretmen merkezli bir geleneğe dayalı olarak yürütülen derslerde öğrencilerin temel sorumluluğu kendilerine sunulan bilgileri hatırlamaktır. Oysa anlamlı ve kalıcı öğrenmelerin gerçekleşmesi için öğrenenin sürece etkin olarak katılması gerekmektedir. Etkili ve verimli bir öğrenmenin gerçekleşmesi amacıyla "Birey, Hedefler, İçerik, Öğrenme-Öğretme Süreci, Değerlendirme, Öğretmen ve Sınıf içi İletişim" konuları yaratıcı drama yöntemi ile işlenmiştir.

Bir kavramı, bir olayı ya da bir olguyu, katılımcıların geçmiş yaşantılarından yola çıkarak tiyatro tekniklerini kullanıp oyunsu süreçler içinde canlandırma (San, 1996) olanağı sağlayan yaratıcı drama yöntemi ile bireylerde yaratıcılığı geliştirmek, eleştirel düşünme becerisi kazanmalarını sağlamak, kendine güven duyma ve karar verme becerisi geliştirmek, dil ve iletişim becerisi kazandırmak ve grupla işbirliği içinde çalışma alışkanlığı kazandırmak amaçlanmaktadır. Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin bilgileri yaratıcı drama gibi uygulamalı bir dersle kazanmalarının hem bireysel gelişmelerine katkı sağlayacağı hem de meslek yaşamlarına ilişkin zengin örnekler sunacağı düşünülmektedir.

Katılımcılar: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü İlköğretim Matematik Eğitimi, Fen Eğitimi ve Okulöncesi Anabilim Dalı öğrencileri.

Proje Uygulama Süresi: 2 saatlik atölyelerden oluşan toplam 14 saatlik bir çalışma.

Projenin Yapıldığı Yer: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Drama Odası.

Sonuçlar: Projenin başında ve sonunda katılımcılara uygulanan soruların yer aldığı form sonuçlarından, gözlem notlarından ve günlüklerden elde edilen bulgulara göre; katılımcıların bilgi düzeylerinde ve derse karşı tutumlarında olumlu bir gelişme olduğu sonucuna varılmıştır.

Projenin Başlangıç ve Bitiş Tarihleri: 27.03.2006 - 08.05.2006 tarihleri arasında yürütülmüştür.

Projenin Sunulduğu/Yapıldığı Kurum: Çağdaş Drama Derneği.

5. KIRMIZI KURDELE (HIV-AIDS) - BERFİN URAL

Projenin Adı: Kırmızı kurdele
Konusu: HIV/AIDS

Projenin Uygulayıcısı: Berfin Ural
Proje Özeti:
1- Bireysel ve grup etkileşimi ve duyu çalışmalarına,
3-Sosyal algı ve empati kavramına,
4-Önyargı tutumlar ve etiketlere,
5-HIV/AIDS bilgisi, temel kavramlara,
6-Değerleri açıklama, kendinlik bilgisine,
7-HIV/AIDS ve STI'lerle ilgili mitlere
8-Güvenli sekse,
9-Cinsel yönelimli şiddet ve kadınların HIV/AIDS'e açıklığına,
11-Sosyal destek ve durum çalışmalarına ve danışmanlık becerilerine yer verilmiştir.
Projenin Amacı:
1-HIV/AIDS hakkında temel bilgi, hastalığın bulaşma yolları ve hastalıkla ilgili temel kavramlar bilgisi,
2-HIV/AIDS  hastalarının psiko-sosyal uyumlarında karşılaştıkların güçlüklerin farkındaoluş,
3-Empatinin öneminin farkında oluş,
4-Hastalıkla ilgili kendinlik bilgisinin artırılmasının  sağlanabilmesi,
5-Başkalarına karşı kullanılan etiketler ve önyargıların etkilerinin farkında oluşun artırılması,
6-Hasta bireylere ve yakınlarına karşı çalışmak istememe nedenleri (savunma mekanizmalarımızın) konusunda farkındalıkların artırılması uygulanan çalışmanın amaçlarını oluşturmaktadır.
Projenin Gerekçesi:
1-Yapılan istatistiksel araştırmalara göre HIV/AIDS'ın hızla artacak olması,
2-Hastalıkla ilgili önyargıların fazla olması,
3-Hasta bireylerin önyargı ve tutumlar yüzünden yaşamlarının zorlaşması,
4-Önyargı ve tutumların hasta bireylerin tedavi sürecini olumsuz etkilemesi,
5-Hasta bireyin ailesine olan bakış açılarının  olumsuzluğu,
6-Gitgide artan bireysellik nedeniyle bireylerin başkalarının ihtiyaçlarına karşı daha duyarsız hale gelmesi.
Katılımcılar:
Hacettepe üniversitesi sosyal hizmetleri yüksek okulundan gönüllü 24 öğrenci.
Proje Uygulama Süresi:
Haftada iki gün yedi hafta on dört oturum, 42 saat olarak gerçekleştirilmiştir
Projenin Yapıldığı Yer:
Ankara üniversitesi sağlık hizmetleri yüksek okulu spor salonu ve altı nokta körler derneğinde yürütülmüştür
Sonuçlar:
1-Uygulama sürecinde kadın katılımcıların erkeklere oranla mesleki anlamda becerilerinin, tutum ve davranışlarının daha olumlu olduğu gözlenmiştir.
2-HIV/AIDS ile ilgili bilgilerin yanı sıra HIV enfekte bireylere hizmet sunulurken verilecek olan danışmanlık becerileri ve yaklaşım biçimlerine uygulama sürecinde yer verilmiştir.
3-Alınan geri bildirim ve uygulama sürecinde yaratıcı dramanın yöntem olarak kullanılması mesleki becerilerin geliştirilmesinde katkı sağlayacağı düşünülebilir.
4-Benzeri konular çalışılırken yaratıcı dramanın yöntem olarak kullanılması katılımcılara ikinci elden ve riske girmeden deneyimler kazandırdığı, problem çözme becerileri geliştirdiği söylenebilir.
5-Öğrenme tanımının vurgu yaptığı "yaşantı yoluyla" öğrenmedir. Hatırda kalma etkisinin yaratıcı drama sürecinde yer almasından dolayı, meslek içi yetiştirmede, mesleki becerilerin geliştirilmesinde kullanılması hem yaratıcı dramanın yaşamsal alanını genişletecek hem de tutum davranışların sürdürülmesine katkı sağlayacaktır.
Ayrıca; çalışma raporlaştırılmıştır. Yaratıcı drama çalışmalarındaki içerik dikkatte alınarak katılımcılar tarafından 20 dakikalık gösteri hazırlanmıştır.
Proje Başlangıç ve Bitiş Tarihleri:
07.03.2005-8.04.2005 tarihleri arasında gerçekleşmiştir
Projenin Sunulduğu Kurum:
Çağdaş Drama Derneğine sunulmuştur

6. ÜNLÜ BİLİM ADAMLARININ BİLİME KATKILARININ YARATICI DRAMA YÖNTEMİ KULLANILARAK İNCELENMESİ - PINAR ÖZDEMİR

Projenin Başlığı/Adı: Fen ve Teknoloji Alanındaki Ünlü Bilim Adamlarının Bilime Katkılarına İlişkin Bir Yaratıcı Drama Sürecinin Planlanması

Projenin Uygulayıcısı: Dr. Pınar Özdemir
Projenin konusu: Fen ve Teknoloji alanındaki ünlü bilim adamlarından Gregor Mendel, Marie Curie ve Arcimedes'in bilime olan katkılarının yaratıcı drama sürecinde incelenmesi.
Projenin özeti: Matematik alanındaki ünlü bilim adamlarından Evariste Galois, Niels Hendrik Abel ve Albert Einstein'ın yaşam öykülerinin yaratıcı drama sürecinde incelenmesi konulu proje için gönüllü katılımcılar sağlanmış ve bu katılımcılarla toplamda 15 saatlik her biri 3 saatten oluşan beş atölye çalışması yürütülmüştür. Projeden önce katılımcılara bilim adamlarının yaşam öykülerine yönelik neler bildiklerini öğrenmek için bir anket uygulanmış, projenin bitiminde aynı anket katılımcılara tekrar verilmiştir. Bunun yanı sıra atölyeler süresince katılımcıların etkinlikler hakkında günlük tutmaları sağlanmıştır. Değerlendirme sonuçlarına göre bu projenin amacına ulaştığı söylenebilir.
Amaç: Katılımcıların ünlü bilim adamlarının yaşam öykülerini yaratıcı drama yöntemiyle kavramalarını sağlamak.
Gerekçe: Bu proje Fen ve Matematik alanlarına önemli katkılarda bulunmuş bilim adamlarından birkaçının yaşam öykülerini katılımcılara kavratabilmek, onların bilime olan ilgisini artırmak, öğretim sürecinde kullanabilecekleri yeni yaklaşım ve yöntemlerle onları tanıştırmak amacıyla düşünülmüştür. İlköğretim Fen Bilgisi Öğretmenliği Bölümü öğrencilerinin Fen ve Teknoloji alan konuları ile ilgili yeterli bilgiye sahip olduklarını düşündükleri, ancak alandaki bilim adamları hakkında onların isimlerinden başka hiçbirşey bilmediklerini düşündükleri belirlenmiştir. Bu düşünce sunulan projenin oluşturulmasında ilk aşamadır. Böyle bir projenin hem öğrencilerin ilgilerini çekeceği, hem de yaratıcı drama yöntemi ile bu yaşam öykülerinin öğrenciler için daha kalıcı olacağı düşünülmüştür. Bilim adamlarının yaşam öyküleri ve bilime olan katkılarının ne olduğunun kavratılması bilimin doğası ve bilimin ne şekilde, nasıl oluştuğu ile doğrudan ilişkilidir. Fen ve teknoloji kitapları ile bu kitapları kullanan öğretmenler Fen ve Teknoloji bilgilerini bir son ürün olarak ele almakta, sınıf ortamında sadece bilimsel bilgiyi anlatmakta, bilimsel ilkelerin ve kavramların gelişim süreçlerini göz ardı etmektedirler (Anderson, 1987).

Bilim adamlarının yaşam öykülerinin, onların bilime olan katkılarının ne şekilde bir gelişim süreci geçirdiğinin öğrencilere kavratılması ile öğrencilerde bilim adamlarının da hata yapabilecekleri, bilim yapmanın bir formülü olmadığı, bilimin ve bilim adamlarının tam olarak nesnel olamadığı görüşü öğrencilerde uyandırılabilir (McComas, 1996). Bu çalışmanın ayrıca öğretmen adaylarının bilim tarihi konusunda Bakış açılarını farklılaştıracağı, onlarda merak uyandıracağı ve öğrenmeye yönelik isteklerini artıracağı varsayıldığından önemli olduğu düşünülmektedir.
Katılımcılar: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü İlköğretim Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı 3. ve 4. sınıf öğrencileri. Çalışmaya katılan katılımcı sayısı 21' dir. Katılımcıların hepsi projede gönüllü olarak yer almışlardır. Katılımcıların 15'ini 3. sınıf, 6'sını 4.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Bu 21 öğrenciden 3' ü erkek, 18'i kız öğrencidir.
Proje uygulama süresi: Her oturum 3 saat olmak üzere toplam 15 saat.
Projenin yapıldığı yer: Hacettepe Üniversitesi Beytepe Yerleşkesi İlköğretim Bölümü Drama Odası
Sonuçlar: Fen Bilgisi Öğretmenliği öğretmen adaylarıyla bilimin doğasına ve bilim adamlarının hayatlarına ilişkin yürütülen bu çalışmanın sonuçları çalışma öncesinde belirlenen ulaşılmak istenen hedeflere ulaşıldığını göstermektedir. Atölye çalışmaları sırasında yapılan değerlendirme oturumlarına, gözlemlere, anket sonuçlarına ve katılımcıların tuttuğu günlüklere dayanarak bu çalışma sonucunda öğretmen adaylarının çalışmada geçen bilim adamlarının bilime olan katkılarını kavradıkları söylenebilir. Öğretmen adaylarının yaratıcı dramanın bir öğretim yöntemi olarak fen derslerinde kullanılmasına yönelik örnek bir çalışmada bulunmalarının yanı sıra fen eğitiminde adı geçen üç ünlü bilim adamının bilime olan katkılarıyla ilgili yeterli ve kalıcı bir bilgiye sahip oldukları düşünülmektedir.
Her atölye sonunda katılımcılar tarafından atölyede yaşanılanlara ilişkin olarak günlük tutulması sağlanmıştır. Tüm katılımcılar o gün atölyede yapılan etkinlikleri ve atölyeler süresince hissettiklerini bu günlüklere yazmışlardır. Günlükler uygulama sonunda katılımcılardan toplanmıştır. Katılımcıların günlükleri okunduğunda katılımcıların tamamının bu süreçte birçok yeni bilgi öğrendiği ve bu bilgileri yaşayarak öğrendiğini belirttiği söylenebilir.
Projenin başlangıç ve bitiş tarihleri: 9 Kasım 2005- 7 Aralık 2005
Projenin sunulduğu/yapıldığı kurum: Hacettepe Üniversitesi

Oyunculuk Atölyesi  ( 0 öğe )